Trong bài “Đổi mới cơ bản toàn diện GD&ĐT hiện: Những việc cần làm ngay” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đăng Báo dân chúng 10-9-2007, và đăng trên tuốt tuột các báo lớn nhỏ của Việt Nam) đã viết: “Một số nhà khoa học nêu ý kiến có thể giải quyết vấn đề chương trình và sách giáo khoa chuẩn cho cả phổ quát và đại học trong một năm với kinh phí 100 tỷ đồng
- Chương trình - SGK do GS Nguyễn Văn Chiển, GS Hoàng Tụy, GS Lê Chí Viễn, nhà giáo Lê Hải Châu. Chủ trì làm trong 6 tháng và chúng được sử dụng 35 năm. Hiện nay cả ba nhân tố kể trên đều có vấn đề nghiêm trọng cần phải giải quyết! 3 yếu tố đã nêu, cái nà quan yếu nhất? - Chữ Nho – qua sách giáo khoa (Tứ Thư-Ngũ Kinh) vào nước ta trước nhất ở vùng Thuận Thành, Bắc Ninh khoảng 600 năm trước đây, hồi đó chưa có thầy, chưa có trường, người biết dạy người chưa biết, quốc gia tổ chức thi, vẫn có nền giáo dục.
Không có “cái thước tre”, kết quả ngôi nhà làm ra, siêu vẹo ra sao, ai cũng có thể hình dong được! Về mặt khoa học, sự khác nhau căn bản của ba lần đầu ở chỗ, nền tảng khoa học của nhân loại – khối tri thức chung giống nhau cho mọi nhà nước trong các bộ SGK được dùng khéo léo hay “đập nát khối tri thức chung đó” ra để sắp xếp lại một cách tùy tiện.
Quá tải sách tham khảo và liền tù tù đổi thay SGK là hệ quả của cách làm thiếu khoa học trong những năm qua. Nhưng có một nghịch lý, giáo dục thời chiến gặp muôn vàn khó khăn vẫn nhận được sự đồng thuận và tôn, thành một trong những bông hoa đẹp của chế độ.
Gần 20 năm các thế hệ học trò, nói theo GS Nguyễn Cảnh Toàn, được đưa ra làm “chuột bạch”. Ba kỳ bộ trưởng chưa xong SGK (Vietnamnet. P. Chưa kể tiền dân bỏ ra mua sách, kinh phí Nhà nước chi cho đợt thay sách 2002-2012 khoảng 2 tỷ USD. Ngược hẳn với cách tiếp cận trên, hai lần thay sau với tổng số là 33 năm chương trình SGK (lần thứ nhất từ 1980) mỗi năm thay sách một lớp từ lớp 1 đến lớp 12 (lần hai từ 2002) chia làm ba khúc thay dần từ ba lớp đầu cấp đến cuối cấp, cách làm theo kiểu vừa chạy vừa xếp hàng do Viện Khoa học GD chủ trì.
Hiện thời ta chưa có chương trình chính thức, học sinh phổ biến thì bội thực về sách, còn ở bậc đại học đói sách triền miên, nghịch lý này kéo dài hàng chục năm, làm giáo dục Việt Nam ngày càng tụt hậu.
Bác cách làm “cắt khúc cuốn chiếu vừa chạy vừa xếp hàng” của các nhà giáo, nhà khoa học và nhà quản lý tại Hội thảo “Trí thức Thủ đô với việc đổi mới cơ bản, toàn diện giáo dục Việt Nam tuổi 2012-2020” ngày 29/9/2012 tại 67 Bà Triệu, Hà Nội do liên hợp các Hội KH&KT TP Hà Nội tổ chức, thì việc làm chương trình, SGK chuẩn không cần đến 70.
000 tỷ đồng – khoảng 3,5 tỷ USD. Ông Trần Kiều – nguyên Viện trưởng Viện Khoa học GD nói Viện không tìm và xác định được thế nào “chuẩn tri thức” hao hao như “cái thước tre” nói một cách hình ảnh mà người nông dân Bắc bộ dùng khi làm nhà. Đợt thay sách 2002, Báo CAND đã có bài phản ánh “Tiền tỷ của dân ném ra gió”, số tiền lần này còn nhiều hơn.
Rõ ràng chương trình và SGK là quan trọng nhất, không có nó sẽ không có giáo dục. Báo người cần lao TP Hồ Chí Minh 8-9-2013). PV: GS đã nghiên cứu kỹ quyết nghị đổi mới cơ bản và toàn diện GD&ĐT nước ta, về CT-SGK, GS có nhận xét gì? GS Nguyễn Xuân Hãn: Tôi ủng hộ Nghị quyết, mong sớm được thực hành trong cuộc sống, song tôi không tán đồng cách tiếp cận đổi mới CT-SGK do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã nêu.
Vào năm 1950, theo tư tưởng Hồ Chí Minh, ta đã bỏ phân Ban theo Pháp thời nô lệ để khẳng định nền giáo dục toàn diện. Vn 15/8/2013). - Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước nói “Chuyện này Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển từng vừa lau mồ hôi vừa biểu thị trước Quốc hội. Vấn đề là con người và tổ chức, con người ta có, nhưng phải biết chọn mà dùng
Giờ đã qua 3 Bộ trưởng mà “cuộc chiến” này vẫn chưa dừng”. Nếu những đề xuất được Nhà nước chấp nhận, bộ chương trình, SGK chuẩn chắc chắn sẽ được hoàn tất để ổn định giáo dục phổ quát. - Hồi kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, tổ quốc còn rất nghèo, có chương trình và bộ sách giáo khoa chuẩn của GS Nguyễn Văn Chiển và GS Hoàng Tụy ở miền Bắc, GS Hoàng Xuân Hãn ở miền Nam, thầy còn chưa tốt nghiệp ĐH, trường sở còn mượn đình chùa, mà giáo dục ở miền Bắc trở nên một trong những bông hoa đẹp của chế độ Việt Nam dân chủ cộng hòa– một nền giáo dục miễn phí.
Chuyên mục “Trò chuyện Chủ nhật” tuần này dành cuộc đàm đạo với Giáo sư, tấn sĩ khoa học Nguyễn Xuân Hãn về những vấn đề hết sức căn bản cần phải chuyển biến nếu muốn đề án thành công, trân trọng gửi tới độc giả. - Chương trình và SGK do ông Nguyễn Sý Tỳ (Trưởng ban) cùng 40 nhà giáo soạn trong thời gian hơn một năm, SGK phải in ở Bắc Kinh, góp phần thống nhất giáo dục khi nước nhà thống nhất năm 1975.
Ba cách tiếp cận này làm giao hội, có đề án tổng thể, có người tổng chỉ huy, còn kinh phí hầu như không đáng kể, khi khai triển thay SGK nhất loạt cùng một lúc cho mọi lớp. Bên cạnh những thành tích hăng hái vào công cuộc đổi mới của sơn hà theo cương lĩnh của Đảng trong gần 30 năm đổi mới vừa qua, ngành Giáo dục và đào tạo chưa đích thực làm được những điều mà Đảng, Nhà nước và người dân mong muốn.
Theo Giáo sư, những vấn đề nào được coi là cơ bản của giáo dục và đào tạo đúng ra phải làm nhưng không làm hoặc làm chắp vá theo kiểu “xây nhà từ nóc”, dẫn tới giáo dục và đào tạo bị tụt hậu? Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn: Nói đến giáo dục là nói đến chương trình – sách giáo khoa, đến hàng ngũ chuyển tải, dài và cơ sở vật chất - phòng thí điểm.
Tại sao? Vẫn cách làm cũ, vẫn con người cũ, thì làm sao có sản phẩm mới. Đợt thay chương trình SGK sau 2015 dự kiến kinh phí được vẽ ra 70. Bộ SGK này kết nối được CT-SGK hệ 10 năm ở miền Bắc và hệ 12 năm ở miền Nam. PV: Vậy Giáo sư có cách tiếp cận nào để giải quyết vấn đề quan yếu này? Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn: Kể từ 1945 đến nay, nước ta có 5 lần đổi thay chương trình và SGK, song có thể chia ra làm ba cách tiếp cận: - Chương trình – SGK do GS Hoàng Xuân Hãn chủ trì, làm trong vòng 2 tháng xong chương trình và chuẩn bị SGK, ở miền Bắc chương trình SGK sử dụng 10 năm (1945-1955), còn miền Nam 27 năm (1945-1972).
V: Xin cảm ơn giáo sư!. Những quan điểm như vậy nên được thảo luận, bàn bạc”. Chất lượng giáo dục phổ biến và đại học đều thấp, bằng cấp đào tạo của Việt Nam chưa được thị trường cần lao quốc tế nhấn - Tính hiệu quả của hệ thống giáo dục Việt Nam xếp sau cả Campuchia trong các nước ASEAN (theo ít về Tính Cạnh tranh toàn cầu của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) được ban bố vào đầu tháng 9.
Kết quả hai cách làm trái ngược nhau chương trình SGK ba lần đầu hiệp với Việt Nam và hạp với chuẩn quốc tế, còn chương trình SGK hai lần sau, càng làm càng sai, nội dung tri thức trong các bộ SGK hiện nay vênh với chuẩn quốc tế từ 1-3 năm, chưa nói khó dạy, khó học và khó nhớ. PV: Nói tới duyên do giáo dục và đào tạo yếu kém, người ta thường dẫn ra cả nhân tố khách quan và chủ quan, nhưng dường như căn nguyên chủ quan không mấy khi được mổ xẻ rõ ràng.
Phóng viên (PV): Thưa Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn, dưới góc nhìn phát triển của nhà khoa học lại trực tiếp làm mướn tác giảng dạy, ông có thể đánh giá đại quát quá trình cũng như thực trạng giáo dục và đào tạo nước ta hiện thời? Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn: Ngót 70 năm qua, giáo dục và đào tạo đã có những đóng góp to lớn vào những thành tựu vĩ đại xây dựng và bảo vệ đất nước, góp phần làm đổi thay sâu sắc đời sống nhân dân, diện mạo sơn hà và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Đây chính là nguyên tố nền móng quan trọng nhất của giáo dục, được quý trọng ở mọi nhà nước, mọi chế độ và mọi thời đại.
Nhờ chương trình SGK mà giáo dục trở nên một bông hoa đẹp của chế độ. Năm 1993, phân Ban thời phụ thuộc lại được khôi phục, đến nay đã 20 năm, việc phân ban ở phổ quát được khôi phục, lúc thì chia chương trình thành 3 Ban, sau 2 Ban, tiếp theo lại thành “5 Ban”, song thực tế phủ nhận mọi dự án phân Ban của Bộ GD&ĐT.
000 tỷ, mà chỉ cần 100 tỉ đồng là làm được (trong số này có GS Phạm Minh Hạc – nguyên Bộ trưởng Bộ Giáo dục – đăng nữ giới Thủ đô ngày 8/11/2012).
